Kabanata 7, Pabalik na si Basilio ng bayan nang may nabanaag na liwanag sa gubat at may narinig na mga yabag. Pumunta ang anino sa kanyang kinaroroonan. Nagtago ito at nakitang nandoon si Simoun na mag-aalahas. Inalis nito ang kanyang salamin at nag-umpisa sa paghuhukay. Habang pinanonood ni Basilio si Simoun ay may nagbalik na alaala sa kanya, labing tatlong taon na ang nakalipas. Siya ang tumulong sa paglilibing sa kaniyang ina na si Sisa at kay Elias. Nagulantang si Basilio sa kanyang natuklasan ngunit ito ay lumapit upang tumulong nang makita niyang pagod at patigil-tigil na si Simoun sa paghuhukay. Nagpakilala si Basilio at sinabing tinulungan siya nito na ilibing ang bangkay ng kanyang ina at ni Elias kaya’t siya naman ang nagbigay ng tulong kay Simoun. Binalak ni Simoun na patayin si Basilio upang manatili ang kanyang lihim ngunit alam niyang parehas lang sila ni Basilio na nais makapaghiganti. Ipinagtapat ni Simoun kay Basilio ang kaniyang ginawa sa loob ng paaralan ng wikang Espanyol. Hiningi niyang gawing lalawigan ng Espanya ang Pilipinas at bigyan ng pantay-pantay na karapatan ang mga Pilipino at Kastila. Ayon kay Simoun ang mga hiling na ito ay ang pagpawi sa kanilang pagkamamamayan at pagkapanalo ng mga naniniil. Dagdag pa niya, ang pagdadagdag ng isa pang wika ay hahantong sa di pagkakaunawaan. Taliwas naman ang paniniwala ni Basilio. Aniya ang Espanyol ang siyang magbubuklod sa mga pulo at makapaglalapit sa mga Pilipino sa pamahalaan. Hindi sinang-ayunan ni Simoun ang sinabing ito ni Basilio. Ani Simoun ang wikang Espanyol kailanma’y hindi magiging wika ng pangkalahatan dahil bawat bayan ay may sariling wika na kaugnay sa damdamin at kaugalian nito. Sa huli ay hinikayat ni Simoun si Basilio na sumali sa kanyang planong paghihimagsik laban sa pamahalaang Kastila. Ngunit hindi pinaunlakan ni Basilio ang panghihikayat ni Simoun dahil naniniwala ito na walang katapusan ang karunungan. Ang galing ng tao ang siyang magiging paraan upang maging malaya ang lahat ng tao., Kabanata 23, Sa ikapito ng gabi ay naroon na si Simoun. Naroong umalis at bumalik nang makalawa sa kaniyang bahay na may kasamang ibang tao. Naroong may binabantayan sa isang daang kalapit ng kumbento ng Sta. Clara at naroong nakita ni Camaroncocido sa dulaan na may kausap na mag-aaral. Tapat ang hangarin ni Basilio na mapagaling ang kaniyang tagapag-ampon. Ngunit ipinagtataka nito kung bakit sa kaniyang panggagamot sa ospital ay dinatnan niya si Kapitan Tiago na tulog, naglalaway, at namumutlang parang isang patay. Hindi niya malaman kung sino ang nagbibigay ng apyan gayung si Simoun at Padre Irene lamang ang dumadalaw dito. Nang gabing iyon ay nagsadya si Simoun sa bahay ni Basilio upang ipaalam ang gagawing himagsikan noong gabing iyon. Nais ni Simoun na pangunahan ang isang pulutong na gigiba ng pinto ng kumbento upang makuha si Maria Clara. Subalit huli na ang lahat dahil si Maria Clara ay namatay nang hapon ding iyon. Sa una ay di makapaniwala si Simoun ngunit naniwala lang ito nang may ipadala si Padre Salvi kay Padre Irene upang ipaalam kay Kapitan Tiago ang pagkamatay ng dalaga. Halos sumabog ang puso ni Simoun sa balitang natanggap dahil ito ang dahilan ng kaniyang paghihimagsik. Samantala’y naiwan si Basiliong awang-awa kay Simoun. Sa ikapito ng gabi ay naroon na si Simoun. Naroong umalis at bumalik nang makalawa sa kaniyang bahay na may kasamang ibang tao. Naroong may binabantayan sa isang daang kalapit ng kumbento ng Sta. Clara at naroong nakita ni Camaroncocido sa dulaan na may kausap na mag-aaral. Tapat ang hangarin ni Basilio na mapagaling ang kaniyang tagapag-ampon. Ngunit ipinagtataka nito kung bakit sa kaniyang panggagamot sa ospital ay dinatnan niya si Kapitan Tiago na tulog, naglalaway, at namumutlang parang isang patay. Hindi niya malaman kung sino ang nagbibigay ng apyan gayung si Simoun at Padre Irene lamang ang dumadalaw dito. Nang gabing iyon ay nagsadya si Simoun sa bahay ni Basilio upang ipaalam ang gagawing himagsikan noong gabing iyon. Nais ni Simoun na pangunahan ang isang pulutong na gigiba ng pinto ng kumbento upang makuha si Maria Clara. Subalit huli na ang lahat dahil si Maria Clara ay namatay nang hapon ding iyon. Sa una ay di makapaniwala si Simoun ngunit naniwala lang ito nang may ipadala si Padre Salvi kay Padre Irene upang ipaalam kay Kapitan Tiago ang pagkamatay ng dalaga. Halos sumabog ang puso ni Simoun sa balitang natanggap dahil ito ang dahilan ng kaniyang paghihimagsik. Samantala’y naiwan si Basiliong awang-awa kay Simoun., Kabanata 26, Maagang bumangon si Basilio dahil sa marami siyang nakatakdang gawain sa araw na iyon. Dadalaw siya sa kaniyang mga maysakit, tutungo sa pamantasan para sa kaniyang lisensyura, at makikipagkita kay Makaraig upang manghiram ng salapi para sa kanyang pagtatapos. Ang malaking bahagi ng kanyang naimpok ay pinantubos niya kay Juli at pinambili ng isang maliit na dampa para sa kanilang maglolo. Nang makarating si Basilio sa San Juan de Dios at tanungin ng kaniyang mga kaibigan tungkol sa paghihimagsik ay napalundag si Basilio at naalala ang binalak ni Simoun na hindi natuloy dahil sa sakunang nangyari dito. Nalaman ni Basilio na maraming mag-aaral ang nasasangkot. Lumayo ito sa mga nag-uusap. Sa kaniyang paglalakad ay may nakasalubong siyang isang propesor sa klinika. Tinanong ang binata kung kasali ba ito sa piging at kung kasama ba ito sa kapisanan ng mga mag-aaral. Pinayuhan ito ng propesor na iligpit ang anumang papel na maaaring magdala dito sa panganib. Nalaman nitong ang dahilan ay ang pagkakalagay ng mga paskin na may masasamang sinasabi sa pamahalaan. Ang pinaghihinalaang may kagagawan ay ang mga mag-aaral. Nang nagtungo si Basilio sa pamantasan ay nakita niyang itinataboy ng gwardiya sibil ang mga estudyanteng lumalabas sa paaralan. Tumuloy si Basilio sa loob ng pamantasan. Nagtungo ito sa bahay ni Makaraig upang manghiram ng salapi nang matapos pumunta sa pamantasan. Sa kanyang pagpasok ay may sumalubong na dalawang gwardiya sibil at tinanong ang kaniyang pakay. Nang malamang siya si Basilio ay dinakip ito kasama ni Makaraig..

BASILIO

โดย
สั่งพิมพ์
ฝัง

ลีดเดอร์บอร์ด

สไตล์ภาพ

ตัวเลือก

สลับแม่แบบ

คืนค่าการบันทึกอัตโนมัติ: ใช่ไหม