Ikki eshik orasi, U qiynalib aravadan tushdi. Boʻliq yuzi boʻgʻriqib ketgan, koʻylagi jiqqa hoʻl boʻlib ikki yelkasiga yopishib qolgan, chakkasidagi oq oralagan sochlaridan duv-duv ter oqar edi.– Bir piyola suvingiz bormi, qizim? – dedi hansirab.– Hozir choy tashkil qilamiz, oʻrtoq Abdurahmonov! – _________yonimga kelib, gʻazab bilan vishilladi. – Ertalabdan beri traktor atrofida ivirsiysiz? Aqalli choy-poyga harakat qilsangiz qoʻlingiz singanmidi, oʻrtoq traktorchi!, Dunyoning ishlari, Vоy, оvsinjоn, vоy gаpingiz qursin! – dedi оyim оvоzi titrаb. – Qаytib оling gаpingizni! Оlgаn boʻlsаngiz hаm mingdаn-ming rоzimаn!– E, yanа, gаpirаdi-ya! Bоyvuchchа boʻlmаy tusingni yel yesin! – Ammаm shаxt bilаn burildi-dа, nаri ketdi. Dаrvоzа оldigа bоrgаnidа оrqаsigа qаyrilib qаrаdi. – Yaхshisi boʻyningizgа оling, boʻlmаsа, qiyomаtdа аzоbini tоrtаsiz!Zum oʻtmаy аmmаm bilаn оtin хоlа chiqib ketishdi. Sepkilli хоlа hаmоn piqillаb yigʻlаr, оyim supа оldidа bоshini хаm qilgаnchа mungʻаyib turаr edi.– Ilоyo tuhmаt qilgаn tuhmаt bаlоsigа uchrаsin! – dedi Sepkilli хоlа yigʻlаb. – Ilоyo niyatigа yet – mаsin!, Oʻtkan kunlar, Uyga borib kechki oshni ham yemadi va otasig‘a ham uchrashmadi, go‘yo shu yirtqichlar dunyosidan yashiring‘andek oq kundayoq to‘shagiga yotib, ko‘rpasiga burkanib oldi. Uning bu holiga uy ichi tushunganlari uchun, nima qildi, deb so‘ramadilar va yonig‘a ham kelmadilar..._________ ertalab choyni Otabek bilan birga ichish uchun mehmonxonag‘a chiqdi. _________ tersaygancha kelib choyg‘a o‘lturdi, otasiga salom bermadi. Chunki ul o‘z otasini qipchoq qirg‘inining bosh omillaridan deb qaror qo‘yg‘an edi., Kecha va kunduz, Siz-biz sog‘in sigirmiz, bizning shirin sutimiz bor, ruslar va boshqa ajnabiylar bizni emib yotadilar. Bir biz emas. Qarangiz: Hindiston, Sharqiy Turkiston, Tunis, Jazoyir, Mag‘ribiston, ya’ni Marokash... Misr ham Angliya qo‘liga kirib bitdi. Endi asta-asta Turkiyani bo‘layotirlar. Butun islom olami, musulmon o‘lkalari birma-bir ajnabiylar qo‘liga o‘tayotir. Qarangiz Eronni, bir tomondan bizning Ivanlar, bir tomondan “Makkor Albiyon” o‘z nufuzlari ostiga oldilar., otamdan qolgan dalalar, Men xiyoldan keyin turdim. Roʻyi hushim boʻlmadi. Tandir chetida choʻnqayib oʻtirdim.Koʻzlarimni uqaladim. Kerishib esnadim.Onamiz tom ketilab obtova koʻtarib oʻtdi.Ayolimiz qoʻlyuvgichda yuz-qoʻl yuvgan boʻldi. Naridan-beri artingan boʻldi. Buzogʻini yetaklab kelib molini emizdi. Noʻxta tortib-noʻxta tortib emizdi. Buzoqni tagʻin qoziq qantardi.Oshxonadan kadi olib keldi, sigir ostida choʻnqaydi. Tizzalari orasiga kadi oldi. Ayolimiz sigir sogʻdi.Sigir ayolimizni dumi bilan urib-urib turdi., Tushda kechgan umrlar, Билмаган одам уруш деганда нуқул отишмалар-у портлашларни тушунади. Тўғри, отишмалар ҳам бўлиб туради, портлашлар ҳам. Би-роқ энг жонга тегадигани бу эмас. Энг ёмони ҳамиша кўнглинг ғаш бўлиб юрасан. Негалигини ўзинг билмайсан. Янаям ёмони - зери-киш, ўлик сукунат. Снаряд қути-лари-ю тошлардан наридан-бери қўнқайтириб ясалган „уйча"дан туриб, ҳар куни бир хил манзарани кўрасан. Кун-у тун бир хил манзара. Шундан кўра тезроқ отишма бўли-шини ёки экипажингни „точка"дан олиб, жангга ташлашларини хоҳлаб қоласан..., Binafsha shulasi, Гоҳида отамни тентакми, деб ўйлаб қо ламан!Онам оламдан ўтганига кўп йил бўлди.Отам эса ҳалигача тамадди пайти дастурхонга онам учун севимли идиш-товоқларни қўйди-ради. Бу жиннилик бўлмай нима?!, Ikki eshik orasi, Mening oy yuzli bolam, shafoatchi bo‘lasan menga, dunyodan o‘tsam o‘qib, duo qilarsan, farzandim. Shu kunlaringni ko‘rsaydim! Shahodatni ko‘tarib kelgan kuningga yetsaydim.Fotimaxonim so‘zlarkan, ko‘zlarida paydo bo‘lgan yoshlar ko‘nglidagi samimiy sevinchdan boshqa narsa emasdi. Husaynning yuzlaridan bir-bir o‘pdi.– Meni uyaltirma, o‘g‘lim! Husayn sinfda qoldi, degan gap bo‘lmasin, tinmay harakat qil, o‘qi!– Harakat qilaman, ona.

Asarlar

by
Print
Embed

Leaderboard

Visual style

Options

Switch template

Continue editing: ?